[phpBB Debug] PHP Notice: in file /viewtopic.php on line 993: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone.
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /viewtopic.php on line 993: getdate(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone.
Forum mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego • Zobacz temat - Gwara Zagłębiowska

Gwara Zagłębiowska

Avatar użytkownika
Administrator
Posty: 5899
Dołączył(a): Wt, 3 czerwca 2008, 22:42
Lokalizacja: Sosnowiec
PostNapisane: Wt, 26 sierpnia 2008, 11:43
Niewiele osób wie, ale nasz region wypracował sobie takową...
Obecnie właściwie ona nie funkcjonuje, natomiast udało mi się znaleźć gdzieś (nie wiem skąd to) ciekawy krótki tekst z przykładami:


Czy Zagłębiacy mają swoją gwarę? Nie, ale po mowie można poznać, kto wychował się w Zagłębiu. Poza wieloma charakterystycznymi nazwami, które różnią się od form śląskich, co jest jasne, ale też od tych występujących w polszczyźnie powszechnej, zwraca uwagę nietypowa odmiana wielu czasowników. Te czasowniki, które w bezokoliczniku kończą się na "-pać", np. "złapać", odmieniają się w Zagłębiu w pierwszej osobie z końcówką nie "-pie" ("złapię"), ale "-pe" ("złape"). Kilka przykładów:

ja złape (ja złapię)
ja chlape (ja chlapię)
ja kąpe (ja kąpię)

Przykłady innych od występujących w polszczyźnie powszechnej nazw zagłębiowskich:

spinacze - klamerki (śląski) - żabki (polski)
nalewka - kielnia (śląski) - chochla (polski)


Zgadzałoby się to z tym, co mówiła mi koleżanka z filologii, która na wykładzie usłyszała, że w Zagłębiu rzekomo mówi się "jebę", a nie "jebię" ;)

Może Wy wiecie coś więcej na temat gwary?

Posty: 1379
Dołączył(a): Cz, 14 sierpnia 2008, 22:31
Lokalizacja: Sosnowiec - Zagórze Pekin
PostNapisane: Wt, 26 sierpnia 2008, 16:59
Hehe kiedyś pytałem o to tatę. Wyjaśnił mi że w Zagłębiu mówi się i zajebę i zajebię: nie pamiętam już które ale jedno miało znaczyć ukraść a drugi zabić :) Nie uwierzyłem mu :D pewnie sobie jaja ze mnie robił :)
Obrazek
Avatar użytkownika
Administrator
Posty: 5899
Dołączył(a): Wt, 3 czerwca 2008, 22:42
Lokalizacja: Sosnowiec
PostNapisane: N, 14 września 2008, 12:29
Gwara zagłębiowska - mowa ludu zagłębiowskiego, w dniu dzisiejszym, całkowicie wyszła z użycia. Należała do dialektu małopolskiego z naleciałościami śląskimi (głównie w sferze leksykalnej).

Cechy najwcześniej stracone:

* zachowanie dawnego zakończenia aorystu, w pierwszej osobie l. poj. czasu przeszłego (-ach, -ech) np.: bułech - bułek - byłem, charowołach - charowołak - ciężko pracowałam
* przejście wygłosowego -ch w -k np.: w nosyk cosak, ik
* mazurzenie np.: scelać, sacunek, zaba

Cechy zachowane do chwili wymarcia gwary:

* udźwięczniająca fonetyka krakowsko-poznańska np.: mój bred, bered Adama, płod upad
* labializacja np.: łociec, łokno, łobrona
* obecność głosek pochylonych np.: mom, jo, dóm, syr
* przejście wygłosowego -ą w -om, np.: są -> som, idą -> idom
* uproszczenie zbitek spółgłoskowych np.: jastrząb ->jaszcząb ->jascąb

Cechy przetrwałe do dziś:

* twarde zakończenie tematu czasowników np.: kąpe, kłame, rąbe, chrape,
* różny od ogólnopolskiego rodzaj rzeczowników np.: krawat - krawatka, parasol - parasolka, kluska - klusek, taboret - taborka, puf - pufa

Bibliografia

Magda Pastuchowa, Aldona Skudrzykowa: Polszczyzna Zagłębia Dąbrowskiego, Katowice 1994


Źródło: wikipedia


Trzeba koniecznie zerknąć do tej Polszczyzny Zagłębia Dąbrowskiego - ma ktoś może tą książke albo wybiera się do biblioteki wkrótce?

Posty: 1379
Dołączył(a): Cz, 14 sierpnia 2008, 22:31
Lokalizacja: Sosnowiec - Zagórze Pekin
PostNapisane: N, 14 września 2008, 13:48
Też nad tym swego czasu myślałem. Ubiegłeś mnie. Może napiszemy do prof. Miodka, po trochu związanego z Zagłębiem (chyba jego krewni spoczywają na Maczkach) i znającego się na języku. Niech nam zapoda literaturę :)
Obrazek

Posty: 388
Dołączył(a): So, 25 października 2008, 19:12
PostNapisane: So, 1 listopada 2008, 21:13
"Aaale go ZJEBĘ!" :D To często słyszę u nas, zamiast BIĘ :P

A co do "parasolki", "pufy", "tramwajki" czy też "portmonetki" (portfela) to są używane często, np. przez moją mamę (nie rodowitą zagłębiankę :>) ;-)

Posty: 27
Dołączył(a): Pn, 27 października 2008, 23:56
PostNapisane: N, 2 listopada 2008, 21:25
Nie wiem czy słówko strugaczka jest związane li tylko z naszym regionem, ale moja żona, ktora pochodzi z kompeltnie innego regionu Polski zwróciła mi uwagę, że nigdzie indziej nie spotkała się z takim określeniem temperówki. Ba ! Wyszło to na jaw wiele lat temu, kiedy ją o to poprosiłem, a ona nie wiedziała o co chodzi ;)

Posty: 1379
Dołączył(a): Cz, 14 sierpnia 2008, 22:31
Lokalizacja: Sosnowiec - Zagórze Pekin
PostNapisane: Pn, 3 listopada 2008, 01:02
a co to jest temperówka? :) Strugaczka rządzi :D
a tako rzecze Wikipedia:
"Temperówka, w zależności od regionu Polski i środowiska, posiada różne nazwy potoczne, np. ostrzynka, podstrugiwaczka, ostrzałka, ostrzytko, naostrzka, strugawka, strugaczka czy zastrugaczka."
Obrazek
Avatar użytkownika
Posty: 205
Dołączył(a): Pn, 3 listopada 2008, 14:30
Lokalizacja: Czeladź
PostNapisane: Pt, 7 listopada 2008, 16:08
dużo jest takich słów, które uważamy za normalne, a później się okazuje, że to nasza gwara. Jak po raz pierwszy cztałem o tym jakis tam wycinek w ksiazce Barańskiego. Było tam troszkę przykładów słów "zagłębiowskich"- pwoiem Wam że miałem niezły ubaw.

Posty: 388
Dołączył(a): So, 25 października 2008, 19:12
PostNapisane: Pn, 9 marca 2009, 10:40
Radosław Żurek napisał(a):a co to jest temperówka? :) Strugaczka rządzi :D


Strugaczka struga, temperówka (tęperówka?) "tempi" (tępi) a "oszczka" ostrzy :P
Avatar użytkownika
Posty: 2832
Dołączył(a): Śr, 4 czerwca 2008, 22:20
Lokalizacja: Środula
PostNapisane: Pt, 3 kwietnia 2009, 09:26
pozytywny przykład z biblioteki , może pokolenie obecnych gimnazjalistów nie da się tak łatwo ześląszczyć , szkoda że konkurs nie obejmuje większej części zagłębia .

Zagłębiowskie recytacje

Filia nr 19 Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Gustawa Daniłowskiego w Sosnowcu zaprasza do udziału w konkursie recytatorskim „Niebo nad Sosnowcem” organizowanym w ramach tegorocznych Dni Sosnowca.
Konkurs adresowany jest do uczniów szkół gimnazjalnych z terenu Sosnowca. Organizatorzy pragną rozbudzić zainteresowanie dorobkiem literackim twórców regionalnych (zagłębiowskich) oraz umocnić poczucie związku ze swoją „małą ojczyzną’.
Zadaniem uczestników konkursu będzie prezentacja i interpretacja wybranych wierszy, bądź fragmentów prozy z repertuaru literatów pochodzących lub związanych z Sosnowcem.
Jednocześnie przypominamy wszystkim zainteresowanym, że owoce twórczości zagłębiowskich poetów i prozaików są dostępne w każdej sosnowieckiej bibliotece, zatem zapraszamy w nasze gościnne progi.
Konkursowe przesłuchania 5 czerwca br. w budynku Filii nr 19 MBP w Sosnowcu przy ul. Baczyńskiego 12.
Termin zgłoszenia uczestnictwa w konkursie upływa z dn. 15 maja br. Zgłoszenia prosimy kierować na adres Działu Instrukcyjno-Metodycznego instr.metod@konto.pl. Zgłoszenie powinno zawierać dane osobowe uczestnika oraz nazwę, nr i adres rekomendującej go szkoły.
Konkurs koordynuje i szczegółowych informacji udziela Małgorzata Bąk z Filii nr 19, tel. 032 297-91-41.
Dane osobowe wszystkich uczestników Konkursu będą przechowywane w bazie danych Organizatora zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (Dz.U. nr 133, poz. 83 z późn. zm.).
Uczestnicy Konkursu zobligowani są do wyrażenia zgody na opublikowanie części danych osobowych (imienia i nazwiska, szkoły) na stronie internetowej Organizatora (www.biblioteka.sosnowiec.pl) oraz w regionalnych mediach.
Serdecznie zapraszamy do udziału w konkursie, na zwycięzców czekają nagrody.
Forum mieszkańców Środuli - http://www.forum-srodula.pl
Następna strona

Powrót do Tożsamość Zagłębiowska

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 2 gości

cron