[phpBB Debug] PHP Notice: in file /viewtopic.php on line 993: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone.
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /viewtopic.php on line 993: getdate(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone.
Forum mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego • Zobacz temat - Sosnowiec (Modrzejów) - kirkut

Sosnowiec (Modrzejów) - kirkut


Posty: 5231
Dołączył(a): Cz, 5 czerwca 2008, 10:51
Lokalizacja: Sosnowiec
PostNapisane: N, 30 listopada 2008, 00:54
Cmentarz żydowski założony w 1790 roku:

SOSNOWIEC-MODRZEJÓW - cmentarz żydowski przy ul. Pastewnej

Modrzejów - zapomniana dzielnica Sosnowca - był miejscem osiedlenia się Żydów jeszcze na przełomie XVII i XVIII wieku. Po Będzinie było to historycznie drugie ich skupisko w naszym regionie. To właśnie tutaj pojawili się pierwsi Żydzi na terenie obecnego Sosnowca. Przewaga ludności żydowskiej w Modrzejowie sprawiła, że nigdy nie postawiono tutaj świątyni chrześcijańskiej.

Cmentarz żydowski w Sosnowcu-Modrzejowie zlokalizowany jest na wzgórzu przy obecnej ul. Pastewnej, w pobliżu Czarnej Przemszy. Jest to najstarsza z trzech nekropolii wyznania mojżeszowego, znajdujących się w obecnych granicach Sosnowca.

Określenie daty założenia cmentarza stwarza pewne trudności. Za wątpliwe należy uznać informacje M. Kantora-Mirskiego, który w wydanej w 1931 roku książce "Z przeszłości Zagłębia Dąbrowskiego" twierdził, że "kierchow" w Modrzejowie funkcjonował już w 1713 roku. Wydaje się to mało prawdopodobne, zważywszy, że w 1765 roku w Modrzejowie mieszkało tylko pięć żydowskich rodzin. Z kolei Wojciech Jaworski w swym opracowaniu "Żydowskie gminy wyznaniowe w Zagłębiu Dąbrowskim" podaje, że cmentarz powstał po 1866 roku, kiedy utworzono Modrzejowski Okręg Bóżniczy. Ta druga data znajduje potwierdzenie w "Księdze Pamięci Sosnowca i Regionu Zagłębia", której autorzy napisali, że jeszcze w 1864 roku Żydzi modrzejowscy grzebali swych zmarłych na cmentarzu w Będzinie, a rok później wystąpili do władz z prośbą o zgodę na utworzenie własnego miejsca pochówku, jako powód podając uciążliwości wynikające z konieczności przewożenia zwłok do odległgo o siedem wiorst Będzina. Według tablicy informacyjnej umieszczonej na bramie cmentarnej, nekropolię założono w 1790 roku. Niewykluczone, że właśnie ta ostatnia data jest poprawna - pobieżna lustracja inskrypcji nagrobnych pozwala bowiem stwierdzić, że niektóre macewy pochodzą z 1840 r. Być może prowadzona obecnie inwentaryzacja nagrobków pozwoli jednoznacznie ustalić rok założenia nekropolii.

Do dziś na stosunkowo niewielkiej powierzchni zachowało się około trzystu nagrobków lub ich fragmentów, w tym około dwustu pięćdziesięciu ustawionych podczas prac konserwatorskich. Nieokreślona liczba pomników znajduje się w tylnej części nekropolii, pokryta warstwą ziemi i porośnięta trawą. Dodatkowo około dwudziestu niewielkich ułomków macew złożono w pobliżu wejścia, w miejscu otoczonym stalowym łańcuchem - przypuszczalnie jest to masowa mogiła z lat Holocaustu.

Większość nagrobków to typowe macewy, w formie pionowych płyt z półokrągłym naczółkiem, wykonane z piaskowca i innych kamieni. Z zapisów poczynionych w "Księdze Pamięci Sosnowca....." wiadomo, że przed wojną na cmentarzu znajdowały się także nagrobki z żeliwa - jednak te zapewne bezpowrotnie znikły z terenu nekropolii. Przy bramie ustawiono kilka pomników nawiązujących kształtem do pnia ściętego lub złamanego drzewa, symbolizującego przedwcześnie przerwane życie. Niektóre groby z okresu dwudziestolecia międzywojennego nie różnią się już praktycznie niczym od grobów spotykanych na cmentarzach innych wyznań - wykonano je na bazie betonowej poziomej płyty, z niewielką częścią przeznaczoną na inskrypcję. Zwraca uwagę liczna grupa macew dziewiętnastowiecznych, o charakterystycznej wypukłej czcionce. Oddziaływanie warunków atmosferycznych przy jednoczesnym braku sukcesywnej renowacji doszczętnie zniszczyło przedwojenne polichromie, a związki chemiczne emitowane przez miejscowe zakłady przemysłowe sprawiły, że część nagrobków pokrywa czarny nalot. Kilka słów poświęćmy symbolom, wyrzeźbionych w zwieńczeniach płyt nagrobnych. Obok tradycyjnych dla żydowskiej sztuki sepulkralnej lwów, dzbanów czy owiec, na cmentarzu w Modrzejowie znajdziemy płaskorzeźby oryginalne, by nie rzec - unikalne w skali całego kraju. Do takich należy wizerunek konia, wykuty na macewie Szymona syna Zeewa Wengera, zmarłego w roku 5600 (1839-1840 r. według kalendarza gregoriańskiego). Dr. hab. Andrzej Trzciński z Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, wybitny znawca żydowskiej plastyki sepulkralnej, przypuszcza, że zmarły mógł pochodzić z Węgier - o czym świadczy nazwisko: Wenger lub Węgier - i zajmował się końmi lub też handlem końmi. Są to oczywiście luźne hipotezy, których zapewne nigdy już nie da się wyjaśnić. Innym ciekawym symbolem jest orzeł w formie zbliżonej do godła państwowego. Niewykluczone, że stanowi on nawiązanie do poglądów polityczno-patriotycznych zmarłego, choć należy pamiętać, że wizerunek orła występuje na żydowskich nagrobkach oraz na malowidłach wystroju synagog. Jak podaje "Księga Pamięci Sosnowca", nagrobków z orłem na cmentarzu w Modrzejowie było kiedyś znacznie więcej. Takie macewy można odnaleźć też na cmentarzu w Będzinie. Jeffrey Cymbler w książce "Cmentarz gmin żydowskich Będzina i Czeladzi" pisze, iż symbol ten umieszczano "dla uczczenia tych Żydów, którzy polegli w powstaniach 1831 i 1863 roku, w walce o niepodległość Polski".

Można przypuszczać, że cmentarz uległ dewastacji w okresie Holocaustu. Później opuszczona nekropolia z każdym rokiem niszczała coraz bardziej. W 1981 roku w liście przysłanym do Żydowskiego Instytutu Historycznego, jeden z mieszkańców Sosnowca tak opisywał stan tego miejsca: "Cmentarz jest nie ogrodzony; porozbijane, poprzewracane płyty nagrobne, porośnięte zielenią służą do konsumpcji win kupionych w pobliskim sklepie".

W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, z inicjatywy Żydów wywodzących się z Modrzejowa nekropolia została uporządkowana. Ocalałe nagrobki ustawiono na betonowych cokołach, a teren cmentarza ogrodzono solidnym, stalowym płotem. W pracach pomagali uczniowie jednej z miejscowych szkół. Ufundowano również dwa stylizowane na macewy pomniki ofiar Holocaustu, z napisami w językach hebrajskim i polskim o treści: "Przodkom naszym, których prochy spoczywają w tej ziemi oraz tysiącom Żydów z Modrzejowa i Niwki, zamordowanym przez hitlerowców w latach 1939-1945 i nie posiadającym swych grobów, składamy hołd. Cześć ich pamięci. Żydzi z Modrzejowa i Niwki w Izraelu, USA i innych krajach. Związek Żydów Zagłębia". Oficjalnie zakończenie restauracji cmentarza odbyło się w dniu 30 sierpnia 1993 roku, w pięćdziesiątą rocznicę Zagłady miejscowych Żydów. W uroczystości uczestniczyła grupa Żydów pochodzących z tych stron, na czele z Abrahamem Greenem, prezesem Związku Żydów Zagłębia w Izraelu oraz z Arie Ben-Tovem, przewodniczącym Światowej Organizacji Zagłębiowskich Żydów.
Obecnie nekropolią opiekuje się p. Daniel Chodos, członek Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach. Dzięki jego wysiłkom oraz pomocy różnych osób, między innymi przedstawicieli kościoła zielonoświątkowców, cmentarz utrzymany jest we wzorowym porządku. Chęć wejścia na teren nekropolii należy zgłosić z wyprzedzeniem telefonicznie w siedzibie Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach.

źródło: http://www.kirkuty.xip.pl/sosnowiec.html
Załączniki
001.JPG
001.JPG (84.78 KiB) Przeglądane 5626 razy
002.JPG
002.JPG (104.85 KiB) Przeglądane 5627 razy
003.JPG
003.JPG (104.48 KiB) Przeglądane 5626 razy
004.JPG
004.JPG (130.88 KiB) Przeglądane 5622 razy
005.JPG
005.JPG (115.43 KiB) Przeglądane 5622 razy
006.JPG
006.JPG (119.77 KiB) Przeglądane 5623 razy

Posty: 5231
Dołączył(a): Cz, 5 czerwca 2008, 10:51
Lokalizacja: Sosnowiec
PostNapisane: N, 30 listopada 2008, 00:57
Kilka kolejnych zdjęć:
Załączniki
007.JPG
007.JPG (126.48 KiB) Przeglądane 5622 razy
008.JPG
008.JPG (101.5 KiB) Przeglądane 5617 razy
009.JPG
009.JPG (126.7 KiB) Przeglądane 5615 razy
010.JPG
010.JPG (123.11 KiB) Przeglądane 5614 razy
011.JPG
011.JPG (129.95 KiB) Przeglądane 5614 razy
012.JPG
012.JPG (116.5 KiB) Przeglądane 5614 razy

Posty: 315
Dołączył(a): Cz, 12 lutego 2009, 14:57
Lokalizacja: DG - Gołonóg
PostNapisane: Śr, 8 kwietnia 2009, 21:43
Dorzucę swoje - z wczoraj (zza płotu niestety):
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Widok ogólny (po kliknięciu otworzy się duże zdjęcie, ok. 2 MB)
Obrazek
Avatar użytkownika
Posty: 225
Dołączył(a): Pn, 6 października 2008, 13:27
Lokalizacja: Sosnowiec
PostNapisane: Śr, 8 kwietnia 2009, 22:03
fajne macie aparatoobiektywy ;)

Powrót do Nekropolie

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 2 gości

cron